Ratusz zbudowany został w 1828 roku, kiedy to miał być siedzibą ówczesnej władzy nowego miasta. Stało się to dwa lata po formalnym już połączeniu Starej i Nowej Częstochowy. Jest oto dwupiętrowy budynek z okrągłą wieża po środku i dwoma bocznymi pawilonami. Z trzech stron otoczony był kiedyś dużym ogrodem. Ratusz jest rzadkim przykładem ulokowania siedziby władz wzdłuż poprzecznej osi centralnego placu miasta. Budynek został rozbudowany w 1908 roku. Kiedyś na parterze znajdowały się miejsca pracy dla urzędników, natomiast na piętrze mieszkanie dla prezydenta miasta. W lewym pawilonie znajdował się odwach wojskowy oraz mieszkania oficerskie, natomiast w prawym pawilonie było więzienie. Do dziś pozostało także pomieszczenie po odwachu od zachodniej strony. Od 1967 roku budynek pełni rolę siedziby Muzeum Częstochowskiego. Zaś jego obecny wygląd zawdzięczamy kompleksowemu remontowi, który rozpoczął się w 2004 roku, a zakończył 2 lata później. Budynek został też dostosowany do osób niepełnosprawnych, wyeksponowano zabytkowe klatki schodowe oraz piwnice, a na wieży powstał punkt widokowy. Budynek ma również nową elewację i oświetlenie, które pozostawia wrażenie.